Chlorowanie wody basenowej to najpopularniejszy sposób na jej szybką i efektywną dezynfekcję. Preparaty zawierające ten pierwiastek są bardzo skuteczne, a prawidłowo stosowane, nie stanowią zagrożenia dla zdrowia. Ważne jednak, aby używany chlor do basenu był wysokiej jakości, a osoba odpowiedzialna za pielęgnację wody basenowej dozowała jego odpowiednią ilość.
Precyzyjny pomiar chloru na basenie polega na określeniu trzech wartości - chlor wolny, chlor całkowity i chlor związany.
Chlor wolny
Chlor wolny zdefiniować można jako chlor utrzymujący się w wodzie, który jest zdolny do natychmiastowej dezynfekcji zanieczyszczenia lub bakterii.
Mówiąc obrazowo jest to chlor, który jest wolny i zdolny do działania i może natychmiast spowodować utlenianie niepożądanych substancji, które dostaną się do wody. Takie substancje mogą dostawać się z powietrza albo być wnoszone na skórze człowieka w postaci kurzu, brudu, martwego naskórka itp.
Od strony użytkownika basenu jest to najważniejszy parametr, który należy kontrolować regularnie. Zbyt niski poziom chloru może powodować stopniowy rozwój bakterii i pogarszanie jakości wody.
Zakresy orientacyjne dla chloru wolnego na basenie to: 0,3 - 0,6 mg/l. Norma ta została zdefiniowana i opisana dla basenów publicznych i hotelowych. Natomiast dla basenów nie ma jednoznacznych przepisów i przyjęto że ten prawidłowy zakres to: 0,3 - 1,2 mg/l. Jeśli szukasz odpowiedzi na pytanie ile chloru ma być w Twoim basenie przeczytaj ten artykuł.
Chlor wolny (free chlorine) - norma w wodzie basenowej
Baseny publiczne: 0,3 - 0,6 mg/l
Baseny prywatne: 0,3 - 1,2 mg/l
Wcześniej powiedzieliśmy, że ten rodzaj chloru jest najważniejszym parametrem. Faktycznie, w przypadku basenów prywatnych pomija się dalsze rozważania na temat innych rodzajów chloru. Jednak w przypadku basenów publicznych są one istotne. Warto więc znać pozostałe dwa rodzaje chloru, aby lepiej zrozumieć, jak zachować odpowiednią równowagę chemiczną wody w basenie.
Chlor związany
Chlor związany to wartość opisująca stężenie chloru, który połączył się - został związany - z organicznymi i nieorganicznymi związkami azotu w wodzie. Stosując pewne uproszczenie - jest to chlor, który nie był na tyle silny aby zneutralizować związki chemiczne w wodzie i został przez te związki związany do siebie. W bardzo czystej wodzie, bez zanieczyszczeń organicznych i nieorganicznych chlor związany jest bliski zeru.
Wzrost chloru związanego świadczy o kiepskim stanie czystości wody. Wysokie wartości tego parametru mogą prowadzić do bardzo niepożądanych konsekwencji - brzydki zapach chloru w pomieszczeniu basenowym świadczy o obecności chloramin w wodzie. Dlatego dla wielu operatorów basenów publicznych czy hotelowych niski poziom chloru związanego jest często priorytetem.
Obniżenie chloru związanego często nie jest łatwe do osiągnięcia nawet pomimo posiadania odpowiedniej infrastruktury i zaawansowanych instalacji technologicznych oczyszczania wody - lampy uv, ozonatory, dodatkowe zbiorniki filtrujące z hydroantracytem.
Skutecznym sposobem na doraźne obniżenie wartości chloru związanego jest silne szokowe chlorowanie. Jeśli jednak zawyżone wartości utrzymują się przez długi czas należy rozważyć zwiększenie częstotliwości płukania filtrów.
W prawidłowo utrzymanym basenie poziom chloru związanego nie powinien przekraczać 0,3 mg/l.
Chlor związany (combined chlorine) - norma dla wody basenowej
Baseny publiczne: 0 - 0,3 mg/l
Baseny prywatne: nie podaje się normy
Chlor całkowity
Chlor całkowity (total chlorine) określa sumę chloru wolnego i związanego jaka pozostaje po jego dodaniu do wody.
Pomiar chloru w wodzie basenowej
Pomiar chloru w wodzie określa ile chloru wolnego i związanego jest w wodzie i ile należy go dodawać w celu prawidłowego utrzymania basenu.
Baseny prywatne
W przypadku basenów prywatnych pomiar chloru ogranicza się do sprawdzenia obecności chloru wolnego. Służy do tego ręczny tester i tabletki DPD1.
Tabletki zabarwiają wodę na różowo w przypadku obecności chloru wolnego - im więcej chloru tym bardziej różowa lub czerwona jest próbka wody. Uzyskany kolor próbki porównywany jest wtedy na skali z kolorami referencyjnymi i odczytuje się wartość.
W sprzedaży powodzeniem cieszą się także testery paskowe - tu pomiar jest mniej dokładny, ale i mniej pracochłonny.
Częstotliwość pomiarów jaka jest w tym przypadku zalecana to minimum 1 raz w tygodniu.
Baseny publiczne
W tym przypadku konieczne jest regularne wykonywanie pomiaru chloru wolnego oraz związanego. Definiuje to Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 9 listopada 2015 w sprawie wymagań jakim powinna odpowiadać woda na pływalniach.
W praktyce pomiar wolnego chloru i chloru związanego powinien odbywać się w sposób ciągły za pomocą urządzenia kontrolno-pomiarowego (np. Bayrol Analyt).
Ale mimo tego obsługa basenu zobligowana jest również do ręcznych pomiarów za pomocą fotometru basenowego. Precyzyjny pomiar odbywa się na zasadzie rozpuszczenia tabletek DPD1 i DPD3 w próbce wody i sprawdzenia stopnia ich zabarwienia.
- Tabletki DPD1 - mierzą zawartość chloru wolnego
- Tabletki DPD1 + DPD3 - mierzą zawartość chloru całkowitego (można alternatywnie zastosować tabletkę DPD4)
Chlor związany obliczany jest matematycznie po wykonaniu obu tych pomiarów: chlor związany = chlor całkowity - chlor wolny
